Escapadelas e o que fazer em Parque Natural das Lagunas de La Mata e Torrevieja

O Parque Natural das Lagunas de La Mata e Torrevieja ocupa 3.743 hectares no sul da província de Alicante, entre os concellos de Torrevieja, Los Montesinos e Guardamar del Segura. Está formado por dúas grandes lagunas salinas conectadas por un canal artificial coñecido como o Acequión: a Laguna de Torrevieja, de uns 1.400 hectáreas e auga de tonalidade rosada pola presenza da bacteria Halobacterium e o crustáceo Artemia salina, e a Laguna de La Mata, de uns 700 hectáreas, con augas máis escuras e maior profundidade media. Xuntas constitúen o segundo humedal máis extenso da Comunitat Valenciana, por detrás da Albufera de Valencia.

A actividade salinera condicionou este paisaxe durante séculos. As salinas de Torrevieja, explotadas de forma industrial desde 1803, producen arredor de 600.000 toneladas de sal ao ano, o que as converte nas maiores de Europa en produción e as segundas do mundo. Os montículos brancos de sal apilada xunto á laguna sur son visibles dende varios quilómetros de distancia e forman parte do perfil visual da zona. O aire arrasta un olor salino persistente que se mestura co da vexetación halófila que bordea as orillas: salicornias, sosas e taraxes que tiñen de verde grisáceo as márgenes das lagunas.

Para a observación de aves, o parque é un punto clave na ruta migratoria do Mediterráneo occidental. A Laguna de La Mata alberga unha das colonias máis estables de flamenco rosa do sueste peninsular, con cifras que fluctúan entre 2.000 e 8.000 exemplares segundo a época. No inverno suman o tarro branco, o pato cuchara e a avoceta común. Na primavera e outono, a migración trae chorlitejos, correlimos e fumareles que utilizan as orillas como zona de descanso. O Centro de Interpretación de La Mata, situado no extremo norte da laguna, ofrece material informativo e un observatorio de aves con telescopios de uso libre.

As rutas a pé recorren o perímetro de ambas as lagunas por senderos llanos e accesibles. O circuito completo da Laguna de La Mata é de 9,5 km, sen desnivel, apto para familias con nenas e cadeiras de rodas en algúns tramos. O paseo do Acequión conecta ambas as lagunas en 2 km e permite ver a infraestrutura salinera de preto. Para os baños de lodo, a orilla sueste da Laguna de Torrevieja é a máis frecuentada: o barro salino, rico en minerite e cloruro de magnesio, úsase de forma tradicional como tratamento para a pel e as articulacións, aínda que non existe regulación sanitaria oficial que respalde estes usos. O acceso ao parque é gratuíto todo o ano, con aparcamentos habilitados no Centro de Interpretación e na zona do Acequión.

A relación entre Torrevieja e as súas lagunas vai máis alá do económico. O concello, con uns 80.000 habitantes censados que se multiplican no verán polo turismo residencial, creceu literalmente arredor das salinas. O parque natural actúa como pulmón verde dunha franxa costeira moi urbanizada: as lagunas regulan a humidade ambiental e xeran brisas locais que moderan a temperatura estival. Para quen se aloxan na costa, o parque queda a menos de 10 minutos en coche dende o centro de Torrevieja e ofrece un contrapunto tranquilo ao bullicio da praia.